noten.php

Voedingsstoffen

Er zijn vele soorten Noten maar enkele springen er qua voedingswaarde bovenuit; de Paranoot vanwege zijn hoge ijzergehalte. IJzer dat indirect zorgt voor het zuurstoftransport door het lichaam en vitamine B wat hieronder verder belicht zal worden. de Cashewnoot en Macadamianoot vanwege het calcium (=kalk) wat wij nodig hebben voor gezonde botten en tanden. In alle Noten die ZOWEL boven als onder de grond groeien zitten meerdere vitamines B, ijzer en calcium. Al dan niet verschillend van elkaar, de drie voornaamste vitamines die in Noten zitten zijn:

Vitamine B5 (Pantotheenzuur)
Maakt anti-stresshormoon aan, verbetert de gezondheid van uw zenuwstelsel. Helpt wonden genezen.

Vitamine B7 (Biotine)
Nodig voor de groei. Nodig voor gezonde huid en haar. Nodig om het lichaam energie te geven.

Vitamine B12 (Cobalamine)
Nodig voor een gezond zenuwstelsel, voor vorming rode bloedcellen. Verbetert concentratie, geheugen en het handhaven van evenwicht.

In alle Noten zitten vetten, welteverstaan onverzadigde vetten, meervoudig en enkelvoudig samen. Onverzadigde vetten helpen het cholesterol in het bloed te verlagen,teveel cholesterol verhoogt de kans op hart en vaatziekten.

naar boven

Amandelen

Het zonnige warme Spanje,zo'n 35 km. Van Alicante. Uit deze streek komen hele goede amandelen. Spaanse tafel-amandelen,het neusje van de zalm. Ook Amerika is een belangrijke leverancier. Verder worden de amandelen geÔmporteerd uit ItaliŽ en Portugal. Groeien doen ze ook in West-AziŽ,AustraliŽ en Zuid Afrika. De amandel is familie van de perzik,het zijn beide steenvruchten en behoren dus niet tot de nootvruchten. Echter, Om de pit van de perzik zit veel meer vruchtvlees. Bij de amandel is dit slechts een dikke schil die openspringt zodra de vrucht rijp is. Door het schudden van de boom vallen de vruchten af. Tegenwoordig gebeurd dat veelal machinaal: een machine grijpt de stam en brengt hevige trillingen teweeg waardoor de vruchten vallen. Uiteraard vangt men er gelijktijdig zoveel mogelijk op.

In CaliforniŽ bloeit de amandelhandel als nooit tevoren. Alles word daar op zeer professionele wijze aangepakt. Zo kundig dat een opbrengst per hectare driemaal zoveel als in Spanje niet tot de uitzonderingen behoort. Oogsten, opslaan, schonen, het op grootte sorteren, blancheren, schaven, het tot meel malen en het verpakken; dit alles geschiedt zeer vakkundig. Amerika is dan ook veruit de grootste producent van amandelen. Spanje staat op de tweede plaats.

naar boven

Cashewnoten

Omstreeks 1558 schijnt deze merkwaardige noot voor het eerst ontdekt te zijn, door Portugezen in BraziliŽ. Evenals de Hollanders was dat vroeger een ondernemend volkje. Zij brachten de cashewnotenbomen over naar andere landen, waar ze ook goed gedijen. Tegenwoordig vinden wij ze in: India, Mozambique,Tanzania, Benin, Kenia, Madagaskar, Vietnam en BraziliŽ. De cashewnoot is een tropische boom. 5 graden Celsius is het minimum, 45 graden het maximum wat hij verdragen kan. Hij kan gedijen op vrij schrale grond en is afkerig van regen en wind. Gemiddeld word de boom 15 meter hoog, hoewel er vele kleinere zijn. Na drie jaar dragen de bomen vrucht.

Het is een van de merkwaardigste vruchten die er zijn, de cashewnoot groeit namelijk onder aan een vrucht, genaamd cashew-appel. Onder de vrucht hangt dus altijd een noot. De natuur heeft het zo beschikt dat de noot ongeveer 15 dagen eerder rijp is dan de appel waaraan ze hangt, ze valt dan af. Nadat die afgevallen zijn, worden ze verzameld door de bevolking, al dan niet in dienst van een farmer. Na het verzamelen worden ze gedroogd, hetzij kunstmatig hetzij in de zon. Dit is noodzakelijk om van een goed eindproduct verzekerd te zijn.

Bewerking:
In grote lijnen gebeurt dat als volgt; de cashewnoot in dop word gebrand om de bast kraakbaar te maken, in feite word de cashewnoot dus al voorgebrand, vandaar dat ze "rauw" ook goed te eten zijn. Dan worden ze gekraakt, er zijn machines voor, doch veel is nog handwerk. Opnieuw word de cashewnoot verwarmd om het bruine vliesje wat er nog omzit te drogen. Dan laat het vliesje zich vrij gemakkelijk verwijderen en schiet er een blank product over. Dat loopt over een band en vlijtige handen sorteren de noten op grote.

naar boven

Paranoten

Een van de meest tot de verbeelding sprekende noten die we kennen. Stelt u zich voor:een koninklijke boom van zo'n 40 tot 60 meter hoog,met een doorsnee van twee meter,groeiend in de jungle. Ook daar tussen duizenden andere bomen en gewassen,oogt hij majestueus. Hoog en recht torent hij boven alles uit, zijn vruchten zien de zon. In deze onmetelijke jungle van het Braziliaans Amazonegebied overleven alleen de allersterksten. In deze omgeving en onder deze omstandigheden groeit de paranoot. De boom draagt gemiddeld 30/40 kg. Vruchten per jaar. Het zal u duidelijk zijn dat oogsten in de jungle niet meevalt.

Paranoten kunt u het beste vergelijken met kokosnoten. In de paranoot zitten acht tot twaalf zaden,die wij als paranoten in de dop kennen. In de maanden November tot Maart vallen deze keiharde bollen naar beneden. Wee de verzamelaar die zo'n bol op het hoofd krijgt. Door de tijd heen verloren heel wat mensen het leven. Anderen rapen jaarlijks de noten of graven ze uit het diepgeboorde gat in de zachte aarde,sjouwen ze naar hun prauw,peddelen naar hun op palen staande woningen,of vechten zich over glibberige wildpaadjes met hun last naar hun doel. Vaak worden ze erbarmelijk slecht betaald door de opkopers. Maar het tij keert zich langzaam; de paranoot word steeds meer gepromoot omdat het een van de gezondste noten is, deze boom zou het systematisch vernietigen van het regenwoud vertragen dan wel tegenhouden. Als dit lukt dan zullen de inlanders er zeker niet slechter van worden.

naar boven

Macadamia's

Een zeer gewilde noot op dit moment is de Macadamia. Deze heerlijke noot was jaren en jaren in feite onbetaalbaar. Nu zijn de prijzen naar een wat acceptabeler niveau,de consumptie is sterk toegenomen,immers het is een overheerlijk product dat in populariteit de cashewnoot en pistachio wel eens zou kunnen benaderen. In 1857 is deze boom ontdekt aan de Australische oostkust door de filosoof Dr.John Macadam. HawaÔ en Afrika nam ook de productie ter hand. Maar...de prijzen bleven op een zeer hoog peil.

Dan komt het keerpunt,boeren worden verleid door het horen van de ongelooflijk hoge prijzen die zij kunnen vangen voor dit product,en na een aantal jaren is de opbrengst zo groot dat het aanbod de vraag overtreft. Daar de ongeveer vijf meter hoge boom (in het wild groeien zij veelal veel groter) na vijf jaar gaat dragen duurt het toch een goede tien jaar eerdat de boom op topproductie is. Wat betekent +- 40kilo rauw product,wat weer uitwerkt tot 7 a 10 kilo bewerkte macadamia, dus zonder schil. Deze schil is zo hard dat er grindpaden mee aangelegd worden. Maar uiteindelijk hou je een noot over die je niet met handen tegelijk eet maar twee,drie en dan stop je, je zuigt ze weg. "Je nuttigt macadamia's, je eet ze niet."

naar boven

Pijnboompitten

Voor wat betreft afmetingen een nietig nootje, toch wel een hele populaire. Wereldwijd komen ze voor en ze zijn al heel oud. Er zijn evenveel soorten als landen waar ze groeien,er zijn pijnbomen die pas na 25 jaar vrucht dragen en die honderden jaren oud kunnen worden. Ook uiterlijk verschillen de bomen. Voor de "onze" kunnen we het beste aan een soort dennenboom denken. De nootjes groeien dan ook in een soort dennenappel. Ook het dierenrijk maakt dankbaar gebruik van deze voedzame vrucht. De oogsttijd is van Oktober tot Maart en luistert niet zo nauw. Immers in de "dennenappel" zitten de pitten goed bewaard.

Het oogsten, drogen en pellen is een zeer arbeidsintensief werk, vandaar ook de hoge prijzen. China heeft op het moment een hele goede soort op de markt en zeer smaakvol, de wat langwerpige pijnboompit is minder van smaak dan de volle bijna ronde van China. Een lichte egale kleur kenmerkt de goede gezonde pijnboompit. De nootjes moeten heel zijn. Ze kunnen zowel rauw als geroosterd genuttigd worden. Ook in de horeca sector wordt dankbaar gebruik gemaakt van deze lekkernij. Hij zal zeker langskomen in ons receptengedeelte.

naar boven

Pinda's

De pinda is voor wat de kwantiteit betreft het belangrijkste product. Ook de bekendste immers,wie kent de pinda niet? In landen van oorsprong wordt er nog meer gedaan dan bij ons. Oud president Carter begon zijn zakelijke loopbaan met het verkopen van gekookte pinda's. De Amerikanen zeggen: open een pinda en je vindt inkt, lippenstift, olie, margarine, soep, explosieven, papier, melk, scheerzeep, shampoo, ijs, kaas, pindakaas, verf en meel. Ja ja, het is nogal wat. Men plaatst het onder de plant met 1 van de hoogste voedingswaarden ter wereld, hoe het ook zij, ook deze peulen (want dat zijn het in wezen) groeien in landen waar het vele malen warmer is dan bij ons.

Historische achtergrond:
De oorsprong van de pinda is onbekend, hoewel zij al 950 jaar voor Christus gevonden werden. Er wordt verondersteld dat ze het eerst in BraziliŽ of Peru gevonden zijn en daarna overgebracht zijn naar Afrika door pioniers en missionarissen. Ze zijn van Afrika naar Noord-Amerika gebracht door slavenhandelaars in het vroege koloniale tijdperk en werden als voedsel voor de slaven op de schepen gebruikt. Pinda's waren goedkoop, van hoge voedingswaarde en bedierven niet snel. In Amerika werden pinda's niet intensief gebruikt tot na de burgeroorlog in 1865 en het gewas was beperkt tot Virginia en Noord Carolina.

De bloem ontstaat boven de grond en nadat deze verwelkt, verlengt de stengel zich, buigt naar beneden en boort zich in de grond. De zaadjes ontwikkelen zich onder de grond. Als het zaad rijpt, veranderen de binnenste vruchtjes van wit naar lichtbruin. Van planten tot oogsten duurt ongeveer vier tot vijf maanden al naar gelang de soort. Het groei seizoen moet lang, warm, en vochtig zijn, terwijl het oogstseizoen droog moet zijn. De gehele plant, inclusief de meeste wortels wordt tijdens de oogst verwijderd.

Soorten pinda's:
Het zal u duidelijk zijn dat alle pinda's, heel, half, met of zonder vlies, uit de peul komen. De meest voorkomende soort komen uit Amerika. Verder zijn belangrijk de Zuid-Afrikaanse Common natal, India pinda's, de Braziliaanse en Argentijnse pinda's. Deze laatse twee zijn red skin of light skin, wat wil zeggen rode of of lichtbruine vlies, het kleurverschil zit in de grond. In dit kader mag ik u ook de Valencia pinda's niet onthouden. Spaanse pinda's dus met meestal vier pinda's in de peul. Deze pinda is door de hoge prijs haast niet meer verkrijgbaar in ons land. De Chinese pinda ook wel de "Jumbo" genoemd is ook niet meer weg te denken en heeft een enorme opmars gemaakt de afgelopen jaren.

naar boven